Φ = B · S · cos α • α = kąt między B a normalną n ramki • jednostka: weber [Wb]
Kliknij przycisk, aby rozwinąć wybrane zagadnienie. Możesz mieć otwartych kilka naraz.
Strumień magnetyczny to miara „ile pola magnetycznego przenika przez daną powierzchnię". To nie jest pole w punkcie, ale całkowity efekt pola na wybranej powierzchni — np. na ramce z drutu, na powierzchni cewki, na kartce papieru.
Wyobraź sobie ramkę z drutu zanurzoną w polu magnetycznym. Strumień magnetyczny mówi, ile „linii pola" przechodzi przez tę ramkę. Jeżeli ramka jest ustawiona prostopadle do linii pola — przechodzi przez nią maksimum linii, więc strumień jest największy. Jeżeli ramka jest ustawiona równolegle do linii — linie „ślizgają się" po jej powierzchni, nie przenikają jej, więc strumień wynosi zero.
W naszej symulacji suwak α obraca ramkę w zakresie od 0° do 180°, a Φ zmienia się od maksimum dodatniego (α = 0°), przez zero (α = 90°), do maksimum ujemnego (α = 180°). To dokładnie pokazuje, jak ustawienie powierzchni względem pola wpływa na strumień.
Indukcja magnetyczna to wektorowa wielkość fizyczna opisująca „siłę" pola magnetycznego w danym punkcie. Mówi nam:
Jednostką indukcji magnetycznej jest tesla [T]. Pole o indukcji 1 T to pole, w którym na przewodnik o długości 1 m, przez który płynie prąd 1 A (prostopadle do linii pola), działa siła 1 N.
Pole magnetyczne wyobrażamy sobie jako linie pola (linie sił) — umowne krzywe, których styczne
pokazują kierunek i zwrot wektora B. Gęstość tych linii jest proporcjonalna do wartości B.
B jako „gęstość linii pola" — im gęściej upakowane linie,
tym większa wartość B. W naszej symulacji suwak B zmienia liczbę i intensywność linii.
Dla jednorodnego pola magnetycznego i płaskiej powierzchni S strumień wyraża się wzorem:
gdzie:
B — indukcja magnetyczna pola [T],S — pole powierzchni, przez którą liczymy strumień [m²],α — kąt między wektorem B a wektorem normalnym n do powierzchni.Φ = B · S · sin β. Zawsze upewnij się, do czego mierzysz kąt.
B jest równoległe do n → linie pola przenikają ramkę prostopadle.
cos 0° = 1 → Φ = B·S — maksimum.
B jest prostopadłe do n → linie pola są równoległe do ramki.
cos 90° = 0 → Φ = 0 — pole „nie przenika" ramki.
B pod kątem 60° do normalnej.
cos 60° = 0,5 → Φ = 0,5·B·S — połowa maksimum.
B pod kątem 45° do normalnej.
cos 45° ≈ 0,707 → Φ ≈ 0,707·B·S.
| Wielkość | Symbol | Jednostka | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Indukcja magnetyczna | B | tesla [T] | 1 T = 1 Wb/m² = 1 V·s/m² |
| Pole powierzchni | S | metr kwadratowy [m²] | — |
| Kąt | α | stopień [°] lub radian [rad] | w fizyce częściej radian |
| Strumień magnetyczny | Φ | weber [Wb] | 1 Wb = 1 T · 1 m² |
Jeden weber to strumień, jaki przenika powierzchnię 1 m² ustawioną prostopadle do pola o indukcji 1 T. Inaczej: 1 Wb = 1 T·m² = 1 V·s.
W wielu zadaniach pojawiają się dwie wielkości: B i H. Łatwo je pomylić,
bo obie opisują „pole magnetyczne", ale mają różne role.
| Cecha | B — indukcja magnetyczna | H — natężenie pola magnetycznego |
|---|---|---|
| Jednostka | tesla [T] | amper na metr [A/m] |
| Rola | opisuje efekt pola (siłę działającą na ładunki i prądy) | opisuje przyczynę pola (prądy, które je wytworzyły) |
| Zależy od ośrodka? | tak — zmienia się w materiale | nie — zależy tylko od prądów |
| Związek | B = μ₀ · μᵣ · H | |
| W strumieniu | używamy B we wzorze Φ = B·S·cos α | H nie pojawia się bezpośrednio we wzorze na Φ |
μ₀ to przenikalność magnetyczna próżni (≈ 4π·10⁻⁷ H/m), a μᵣ — względna
przenikalność magnetyczna ośrodka (dla powietrza ≈ 1, dla ferromagnetyków ≫ 1).
E = −dΦ/dt. To dlatego Φ jest tak ważne — to on „napędza" indukcję.Φ mówi, ile pola magnetycznego
o indukcji B przenika przez powierzchnię S — a kąt α (między B a normalną do powierzchni)
decyduje, jaka część tego pola faktycznie przez nią przechodzi.