Warunek wytrzymałościowy
σ = FA₀ = b · h = 0 MPa
Siła w przekroju: F, ponieważ siły na końcach się równoważą.

Wykres rozciągania σ–ε

Rolka: powiększenie • przeciągnij: przesuń
Obciążanie / ponowne obciążanieOdciążanieMaksimum próby
Największa siła Fmax
0 kN
Wytrzymałość Rm = Fmax/A₀
—

Wydłużenie i przewężenie powiększone dla czytelności

Materiał

1. Obciążenie

Zadana siła na każdym końcu F

Zmiana siły zachowuje historię i trwałe wydłużenie.

Sterowanie doświadczeniem

Wymiary początkowe próbki
Szerokość b
Wysokość h
Długość L₀
Odczyty: pole, wydłużenie, naprężenie
Pole początkowe A₀
Naprężenie σ / kᵣ
Wydłużenie ΔL
Najmniejszy przekrój
Część sprężysta ΔLₑ
Część trwała ΔLₚ

📖 Co tu się dzieje?

Wykres σ–εOś pionowa pokazuje naprężenie umowne σ = F/A₀ w MPa, pozioma odkształcenie ε = ΔL/L₀ w procentach. Linia niebieska zapisuje obciążanie, fioletowa odciążanie. Jasny punkt wskazuje bieżący stan, złoty — największą zarejestrowaną siłę. Rolka nad wykresem przybliża jego zawartość w miejscu kursora. Po powiększeniu przytrzymaj lewy przycisk myszy i przeciągnij wykres w dowolnym kierunku; przycisk z procentem przywraca skalę. Działa to niezależnie od powiększania okna. Rolką nad warunkiem można zmieniać rozmiar wzoru, a przeciąganiem przewijać treść, gdy wykracza poza okno. W menu „Widoczne okna” można ukrywać i przywracać panele bez kasowania doświadczenia. Nie pokazujemy przewidywanej krzywej ani przyszłych wartości granicznych — wykres odkrywa się w trakcie doświadczenia.
SprężystośćPrzed granicą plastyczności Re odkształcenie jest odwracalne. Po zdjęciu siły belka wraca do długości początkowej. Część sprężysta wynosi ΔLₑ = F · L₀/(E · A₀).
PlastycznośćPo przekroczeniu Re pojawia się wydłużenie trwałe ΔLₚ. Podczas odciążania znika wyłącznie część sprężysta. Przy F = 0 pozostaje ΔL = ΔLₚ. Ponowne obciążanie biegnie początkowo po tej samej prostej sprężystej, a potem kontynuuje krzywą materiału.
kᵣ i Rekᵣ jest naprężeniem dopuszczalnym przy projektowaniu. Jego przekroczenie nie oznacza jeszcze uplastycznienia lub zerwania. Początek odkształceń trwałych w modelu wyznacza Re.
Pomiar RmRm = Fmax/A₀, gdzie Fmax jest największą siłą zarejestrowaną podczas próby, a A₀ = b · h polem przekroju przed obciążeniem. Dopóki nie osiągnięto maksimum krzywej, wyświetlamy tylko dotychczasowe Fmax/A₀. Spadek siły przy przewężeniu i zerwaniu nie kasuje zapisanego maksimum.
PrzewężeniePo osiągnięciu maksimum siły narasta lokalne przewężenie, a siła nośna spada aż do zerwania. Przy zerwaniu siła spada do zera. Przycisk „Próba do zerwania” prowadzi całą próbę przez ten etap. Wydłużenie i przewężenie na rysunku powiększono dla czytelności.
SterowanieMożesz wielokrotnie obciążać i odciążać tę samą próbkę. Przycisk „Zatrzymaj” wstrzymuje zmianę obciążenia. Zmiana zadanej siły zachowuje historię. „Nowa próbka” oraz zmiana materiału lub wymiarów kasują przebieg i trwałe odkształcenia.
CeramikaTwardy i sztywny materiał kruchy. W tym poglądowym modelu σ = E · ε aż do pęknięcia, bez płynięcia i przewężenia. Po odciążeniu nie pozostaje trwałe wydłużenie. Stroma linia wynika z dużego modułu E; twardość i sztywność to różne właściwości.
Model dydaktycznyKrzywe materiałów są poglądowe: liniowa sprężystość, dla stali górna i dolna granica plastyczności (ReH i ReL) oraz oscylacje płynięcia, następnie łuk umocnienia i opadająca gałąź przewężenia. Etap po maksimum prowadzony jest przez zwiększanie odkształcenia, jak w próbie sterowanej przemieszczeniem. Liczby nie zastępują rzeczywistych wyników badań konkretnej próbki.